Ziqqa kisili (Asthma) bolsa eng kop uchuraydighan asta xaraktirlik
nepes yolliri kisellikliridin biri bolup, yingi tughulghan bowaqtin
bashlap 80 yashliq yashanghan kishilerge qeder hemme yashta
korilidu. Kopunche kishilerde bolidighan ziqqa kisilining alametliri
bir az yenggil bolghachqa, kishilerning diqitini qozghumaydu,
bolupmu kisel qozghalmighanda kishiler ozliride shundaq kiselning
barliqini bilmeydu. Balilarda bolidighan ziqqa kisili eng kop
uchiraydighan bolup, kopunche hallarda 5 yashtin kiyin andin
qozghulidu. Amirkining ozide 18 yashtin towen yash osmur we balilar
ichide bu kiselge giriptar bolghanlarning sani 5 miliyungha yiqin
bolup, mushu yashtiki balinistta yatqan bimarlarning kop qismini
mushu kisel igelleydu.

Bu kiselning peyda bolushtiki sewep anche iniq emes bolsimu biraq
etiraptiki muhitta mewjut bolup turiwatqan nurghun nersiler bu
kiselning qozghulishida nanahyti chong rol oynaydu. Mesilen gul
chichekning puraqliridin tartip, qurt qonghuzning bedinidin ajirap
chiqqan suyuqluq, tukler, shundaqla is tutek, tamakidin bashlap
chang tozang, soghaq hawa, ish qilip nepes yolini ghidiqlap, nepes
yolining sezgurligini ashurwitidighan herqandaq amil bu kiselni
biwaste qozghushi mumkin. Bu kiselge giriptar bolghan her bir
balining bu kisilni peyda qilghuchi sewipi oxshash bolmighachqa, uni
dawalashtimu periq nahayti chong. Bezi balilargha payda qilghan
dawalash usuli, yene bezi balilargha payda qilishi natayin.

Shunga bu kiselni dawalashta eng muhimi shu kiselning
qozghulushidiki sewep we amilni tipip chiqip, amal bar shu kisel
qozghughuchi sewep we amildin saqlinish kirek. Elwette bu anche asan
emes. Biraq bu bir asta xaraktirlik kisel bolghachqa, uzun muddet
tirishchanliq korsutushke erzidu. Siz xitingizde dep otken wetende 6
ay turup xili yaxshi bolup qalghanning ozi, bu kiselning siz hazir
yashawatqan muhit bilen munasiwetlik ikenligidin direk biridu. Elwette bu siz
hazir yashawatqan muhit wetendiki muhittin nachar digenlik emes, biraq kem
digende siz hazir yashawatqan muhitta qizingizning shu kisilining qozghulishigha
sewep boliwatqan amil mewjut diyishke bolidu. Shunga yashawatqan muhitni
almashturghandin kiyin, qizingizning shu kiselni peyda qilghuchi amilmu birge
ozgurep, kisilide bezi yaxshilishlar bolghan. Bu xuddi
bezi yamghur kop yaghidighan muhitta romatizimi kop qozghalghan
kishiler, qurghaq yerge birip bir mezgil yashighandin kiyin,
romatizim kisilide bezi yaxshilinishlar bolghunigha oxshash.

Kiyin bu kiselning ozligidin saqiyip kitish mesilisige kelsek, bu
tamamen mumkin. Qizingizning chong bolushigha egiship, bedenning
kiselge taqabil kuchi iship birishi mumkin, undin bashqa hazir
sezgurligini ashurwitidighan bezi amillargha nisbeten, kiyinche bara
bara sezgurligi iship ketmesligi mumkin.

Mining bir dostumning qizi burun Urumchide shundaq kiselge giriptar
bolup, nurghun dawalash ilip barghan bolsimu unimi yaxshi bolmighan
idi. Kiyin asta asta ozligidin saqiyip ketken.

Shunga mining sizge biridighan meslehetim aldi bilen umutwar bolung,
qizingizning ozuqlunishigha we saghlam osup yitilishige diqet
qiling. Undin qalsa etiraptiki muhitqa diqet qilip, qizingizning
kisilining qozghulishigha sewep bolghan amillarni tipip chiqing, we
amal bar ulardin saqlinishqa diqet qiling.

Memet Emin