Bir tordash mendin towendiki ikki soalni sorighan iken. Men u
tordashqa yazghan jawabimni bashqilarning paydilinishi uchun
gurpidikilergimu ewettim.

1. Ademning opkisige soghuqtin su chuship qalghanda kop miqdarda
bolsa neyche bilen tartip chiqiriwetidiken. nawada az miqdarda bolsa
dara bilen yaki tokqa qaqlap we yaki tuz we bashqa issiqliq otkuzush
arqiliq putunley taziliwetkili bolamdu? neyche bilen tartiwetkendin
keyin opkide yene az miqdarda qalduq su qep qalsa bu suni qandaq
usulda putunley pakize taziliwetkili bolidu? (Adem tenini dawalash
sewebidin tokqa qaqlap berish toghrimu? tokqa uzaq muddet qaqlap
bergende adem bedinide binormal inkaslar bolup qalamdu?)

Mining ugenginim Gherip Tibabetchiligi bolup, Gherip
Tibabetchiligide ¡°ademning opkisige soghuqtin su chuship qilish¡±
digen uqum yoq. Elwette bizde mushundaq deydighan adet bar, belkim bu
bir xata chushenche bolushi mumkin, yaki Uyghur Tibabetchiligide
shundaq atalghu bolushi mumkin (buni men taza bilmeydikenmen). Meyli
bu adet qandaq kelgen bolsun, bu xuddi ¡°kozungge qarap
mangmamsen¡±, ¡°qarangguni tosmighin¡±digendek xata atalghu.

Gherip tibabetchiligide mushuninggha yiqin kilidighan ikki xil ehwal
bar.

Birinji ehwal: Opke suluq ishshiqi (Pulmonary edema, ·ÎË®Ö×). Bu bir
xil kisel bolmastin belki nurghun kisellerning egeshme alametliri.
Opke yallughi, Opke Raki, Borek Zeyipliki, Yurek Zeyipliki qatarlqi
kisellerde opke suluq ishshiqi kilip chiqidu. Bu xil opke suluq
ishshiqini dawalashta, asasliqi esli kiselni dawalash asas qilinidu.
Yeni esli kisel dawalap saqaytilsa, opke suluq ishshiqimu saqiyip
kitidu. Men bu yerde tepsile toxtalmaymen.

Ikkinji ehwal: Kokrekke su yighilip qilish (thoracic fluid
accumulation or Pleural fluid accumulation, ÐØÇ»»ýÒº). Bumu bir xil
kisel bolmastin belki nurghun kiselliklerde korilidighan egeshme
kisellik alimiti. Kokrekke su yighilip qilish adette kokrek yaki
opke, yurek opiratsiyesidin kiyin, Opke Raki, Kokrektiki bashqa rak
kisili, Opke tibirilkuruz kisili qatarlqi kiselliklerde eng kop
korilidu. Kokrekke su yighilip qilishni dawalashta, esli kiselni
dawalash bilen bir waqitta yighilip qalghan suning az koplikige
asasen yingne bilen tartip ilish, neyche bilen tartip ilish qatarliq
dawalashlar ilip birilidu. Az miqtardiki su, esli kisel konturul
qilinghandin kiyin ozligidin bara bara yoqap kitidu. Alahide eskertip
otushke erzidighan bir nuqta, eger esli kisel yaxshi konturul
qilinmisa, yeni suning kilish menbesi yaxshi konturul qilinimisa,
suni neyche bilen tartip ilish, pewetla waqitliq bolup, su tartip
ilinghandin kiyin uzungha qalmay yene qayta peyde bolidighan gep.
Shunga eng muhim esli kiselni dawalap yaxshi konturul qilish tiximu
muhim.

Tokqa qallash we issiqli otkuzup dawalash toghurmu digende, bu
kiselning qandaq kisellikige baghliq. Nurghun ehwallarda tokqa
qallash we issiqli otkuzup dawalash usuli bolsa bir xil tenherqi
erzan, ekis tesiri towen, fixikiliq dawalash usuli bolup, muhapiq
ishlitilgende, yaxshi unumge irishkili bolidu.

2. Soghuqtin qosaq ichige az miqdarda su chuship qalsa. buni neyche
arqiliq tartqili bolmisa , bu az miqdardiki suni qandaq qilip
taziliwetkili bolidu? qosaqtiki suni pakize taziliwetmigende qandaq
ehwallar korilishi mumkin.? qosaqqa su chuship qalghanda qaysi
tereplerde dawalash ilip barsa bolidu we yaki qaysi tereplerde diqqet
qilish kerek.

Gherip Tibabetchiligide ¡°soghuqtin qosaqqa su chuship qilish¡± digen
uqum yoq. Elwette bizde mushundaq deydighan adet bar, belkim bu men
bashta dep otkendek bir xata chushenche bolushi mumkin.

Qosaqta normal ehwal astida az miqtarda su bolidu. Adette
diyiliwatqan qosaqqa su yighilip qilish (Abdominal fluid
accumulation, ¸¹Ç»»ýÒº, ¸¹Ë®). Bumu bir xil kisel bolmastin belki nurghun
kiselliklerde korilidighan egeshme kisellik alimiti. Qosaqqa su yighilip qilish
adette qosaq opiratsiyesidin kiyin, Qosaqtiki
herqandaq ezada bolidighan rak kisili, yurek zeyipliki, borek
zeyipliki, ozuqluq yitishmeslik (yeni aqsil towenlik) qatarlqi
kiselliklerde eng kop korilidu. Qosaqqa su yighilip qilishni
dawalashta, esli kiselni dawalash bilen bir waqitta yighilip qalghan
suning az koplikige asasen yingne bilen tartip ilish, neyche bilen
tartip ilish qatarliq dawalashlar ilip birilidu. Az miqtardiki su,
esli kisel konturul qilinghandin kiyin ozligidin bara bara yoqap
kitidu. Alahide eskertip otushke erzidighan bir nuqta, eger esli
kisel yaxshi konturul qilinmisa, yeni suning kilish menbesi yaxshi
konturul qilinimisa, suni neyche bilen tartip ilish, peqetla waqitliq bolup, su
tartip ilinghandin kiyin uzungha qalmay yene qayta peyde bolidighan gep. Shunga
eng muhim esli kiselni dawalap yaxshi konturul qilish tiximu muhim.